Door: Livia van Uitert

Het boekje 'Wat geloof jij?' verwoordt de visie van kinderen over het Christendom, de Islam en het Joodse geloof. Het is een verzameling van uitspraken en opstellen van de leerlingen van groep 8 van basisschool De Rivieren; eerlijk, bevlogen en praktisch grappig van aard. Zoals Xandro van 12 die schrijft: "Ik snap het Jodendom wel, maar ik zou nooit Sjabbath kunnen doen. Je kan de televisie maar op één kanaal laten staan en het licht moet aan wanneer je slaapt." Of Tolga die zegt: "Vroeger bij Pokemon kaarten, wilde ik er meer hebben en dacht ik aan stelen. Toen ik al die verhalen in de moskee hoorde, dacht ik dat doe ik maar niet, dan kom ik niet in de hemel."

Het boekje komt voort uit een deelproject van de buurtmanifestatie 'Inspiratiebronnen in de Lekstraat'. Initiatiefneemster is Livia van Uitert: "Ik kwam anderhalf jaar geleden in deze buurt wonen en kwam er achter dat ik nog steeds niet echt ingeburgerd was. Terwijl er toch veel bedrijvigheid is. Een prachtige oude synagoge die deels als expositieruimte / veilinghuis dienst doet en een aparte deur heeft waar orthodox ogende Joodse mensen naar binnen gaan. Pal ernaast is een basisschool en daarachter een tennisveld en een kerk. Een intrigerende verzameling gemeenschappen die allemaal nogal op zichzelf staan. Zelf ben ik niet gelovig, maar uit nieuwsgierigheid en ook omdat ik me zorgen maar om de spanningen tussen bevolkingsgroepen en geloofsrichtingen in Nederland en elders op de wereld ben ik naar de school toegegaan om te zien of ze interesse hadden in een kennismaking en -uitwisseling. Met het idee dat de jeugd de toekomst heeft en dat kennis en begrip tot waardering leiden, stelde ik voor om de nabijgelegen synagoge, kerk en moskee te bezoeken voor een rondleiding en les." Schoolhoofd Gertjan Bart vond het gelijk een leuk idee en hij verwees Van Uitert naar de leraren van groep 8: Coriene Kuipers en Erik Walter. Coriene: "Het sloot perfect aan bij een van de belangrijkste thema's bij ons in de bovenbouw: respect hebben en tonen voor elkaar."

Tussen maart en mei van dit jaar (2002) hebben de twee klassen de synagoge in de Lekstraat, de RK kerk in de Hunzestraat en de moskee aan de Weesperzijde in Amsterdam bezocht. Ze kregen een rondleiding door rabbijn Vorst, pater Niesen en vier vertegenwoordigers van de jongeren afdeling van de moskee: Mohammed Sadek, Maryam Baali, Nadia Chamrouki en Khadija Elhassib. Naar aanleiding van deze bezoeken werden er opstellen geschreven, tekeningen gemaakt en werd er een groepsdiscussie gehouden. Citaten van deze opstellen en de discussie zijn opgenomen in een klein boekje.

Van Uitert: "Zonder de steun van stadsdeel ZuiderAmstel, Stichting Hart voor Amsterdam en vele vrijwilligers was het project nooit zo veelomvattend geworden. Na een oproep in de Echo en het Stadsblad werd ik gebeld door Astrid van den Brink die het grafisch ontwerp op zich wilde nemen. Stichting Hart voor Amsterdam vond drukkerij Fokker bereid om 1000 exemplaren gratis te drukken. Uiteindelijk hebben we er nog 1000 bijbesteld om het boekje zo breed mogelijk te verspreiden. Het voorwoord is geschreven door Pim Heijting van Stichting Kindermonument; zij helpen ook bij de verspreiding."

Heijting: "Ik vond het een bijzonder aardig initiatief en een prachtig boekje! Als leraar heb ik met plezier de stukjes van de leerlingen gelezen. Vooral Zehra die schrijft: "Maar het zijn ook mooie geloven omdat ze feesten hebben met een mooi uitzicht." Als secretaris van Stichting Kindermonument - Markt voor Joden, een stichting die tot doel heeft racisme, discriminatie en antisemitisme te bestrijden - kan ik het initiatief om dit boekje te maken alleen maar prijzen. Ik weet zeker dat de andere scholen die wij bezoeken (soms samen met getuigen van de 2e W.O. die vertellen over hun ervaringen in concentratiekampen) ook graag zo'n project zouden doen. Hoewel, dit oogt wel erg professioneel. Duur ook zeker!?" Van Uitert: "Ach, maar dat hoeft toch ook niet? Iedere school heeft wel een ouder die creatief is of handig met de computer en de lay-out zou kunnen verzorgen. Of iemand die commercieel is en subsidie of sponsorgelden kan genereren (of de plaatselijke winkeliers laten adverteren). En je kunt het natuurlijk ook gewoon kopiëren of opnemen in de schoolkrant."

Om leraren te interesseren legt Stichting Kindermonument contact met lerarenvakbonden en de Vereniging van Openbaar Onderwijs. Daarnaast wordt het boekje aangeboden aan leraren-opleidingen, aan het Landelijk Bureau voor Racismebestrijding en aan documentatie- en herinneringscentrum Westerbork. Stichting LAVA (levensbeschouwelijk jeugd- en jongerenwerk voor de provincie Gelderland) heeft inmiddels al een flinke hoeveelheid boekjes aangevraagd om te verspreiden in hun netwerk: Samen op Weg jeugdwerk, het Katholiek jongerenbureau en het YMCA Gelderland.

De leerlingen hebben hun boekje gekregen net voordat ze met zomervakantie gingen en door naar het voortgezet onderwijs. Coriene: "Ze waren hartstikke trots." Stadsdeel ZuiderAmstel verspreidde de boekjes naar alle raadsleden en Stichting Hart voor Amsterdam nomineerde het initiatief voor een prijs. Op 27 november 2002 loofde Stichting Doen in aanwezigheid van burgemeester Cohen de aanmoedigingsoorkonde 'Veelbelovend project' uit. Van Uitert: "Ja, dat is natuurlijk geweldig. De voorwaarde is wel dat het project dan door blijft leven, maar daar met de hulp van Stichting Kindermonument heb ik daar het volste vertrouwen in."