       Jongens en meisjes,
De wreedheid van oorlog greep mij aan bij een bezoek aan Normandië, de kusten waar de geallieerden op 6 juni 1944, nu bijna zestig jaar geleden, landden en een tweede front openden naast dat van de Russen. Toen ik daar de graven bezocht van de duizenden gesneuvelden, van de Amerikanen, de Britten, de Fransen, en de Duitsers, werd ik vooral geraakt door het feit dat de meeste gesneuvelden nog geen of nog maar net twintig jaar oud waren, nog bijna kinderen waren toen hun leven al voorbij was. Om een einde te maken aan de geschiedenis van oorlogen in Europa is het juist daarom zo betekenisvol dat deze week tien landen zijn toegetreden tot de Europese Unie. Voor het eerst is Europa van west tot oost in vrede verenigd. Bovendien is het IJzeren Gordijn dat na de Tweede Wereldoorlog was ontstaan, nu definitief doorbroken. De herdenking van de 4e mei stelt ons bovendien in de gelegenheid na te denken over hoe bevoorrecht wij zijn in vrede en vrijheid te mogen leven: te gaan en te staan waar wij willen, uit te spreken wat wij vinden, onze eigen keuzes te kunnen maken. Die vrijheid is niet vanzelfsprekend. Voor die vrijheid moeten we waakzaam zijn. Het is goed om daar juist vanavond bij stil te staan. Met waakzaamheid betuigen we respect aan diegenen die hun leven gaven voor onze vrijheid, en tonen we onze verantwoordelijkheid om vrede en vrijheid te behouden en door te geven aan onze kinderen. Voor die verantwoordelijkheid is moed nodig. Zeker in een tijd als de onze, waarin we ons onzeker voelen over onze veiligheid, thuis, op straat, of als we op reis zijn, daarnaast ook door economische tegenspoed: houden we onze baan? Worden we getroffen door nieuwe bezuinigingen? Een tijd ook, waarin het populisme de boventoon voert, waarin sommigen het blijkbaar stoer vinden om alles wat bijvoorbeeld Islamitisch of Joods is af te kraken. Indien we onze verantwoordelijkheid voor onze vrijheid willen dragen is meer nodig dan zeggen dat antisemitisme, racisme en discriminatie ontoelaatbaar zijn. We mogen taboes doorbreken, onze emoties tonen, maar we moeten er altijd op toezien dat we ieder ander in zijn of haar waarde laten, de vrijheid met elkaar delen. We kunnen een voorbeeld nemen aan de vele mannen en vrouwen die in woord en daad tijdens de Tweede Wereldoorlog gestreden hebben tegen onrecht en voor vrijheid. Laten we waakzaam zijn en hen blijven gedenken! |
De
herinnering aan de Tweede Wereldoorlog laat ons, keer op keer,
beseffen hoe wreed oorlog is. Deze fusilladeplaats waar wij nu
staan is een blijvende herinnering aan dat wrede verleden. Ook
de getuigenis van Jona Oberski, schrijver van het boek
‘Kinderjaren’, die wij eerder op deze avond hebben horen
spreken, is er een schrijnend voorbeeld van. Door de vrouwen en
mannen, en jongens en meisjes te herdenken, die omkwamen tijdens
de Tweede Wereldoorlog, in de strijd, bij verzet, door
vervolging of uitputting, beseffen we nog beter hoe wreed oorlog
is. Het maakt niet uit dat de meesten van ons de Tweede
Wereldoorlog zelf niet hebben meegemaakt. De wreedheid van
oorlog ervaren we bijna dagelijks via de televisie en kranten,
bijvoorbeeld in Irak. Te vaak voelen we ook de dreiging van
afgrijselijke terreur, denk aan Madrid of Istanbul. Niet alleen
de Tweede Wereldoorlog was wreed, elke oorlog is wreed