Toelichting
De tekst - Het is hier vrede - die na deze toelichting volgt, is bedoeld
om in de klas, of met een groepje, allemaal tegelijk samen
hardop te lezen.
Niet eerst zacht voor jezelf doorlezen, maar zo meteen samen hardop beginnen. Let er op dat er alleen
komma's
tussen de zinnen staan, je moet dus blijven meedenken met wat je
leest, soms slaat het op het vorige, soms is het iets nieuws.
Hou een pen of potlood in je hand en streep aan: wat je niet
snapt, en wat voor jou niet geldt, of niet van toepassing is,
maar blijf wel hardop meelezen; na afloop gaan jullie er op
door.
In het laatste stukje tekst, kom je keuzes tegen, die
tussen schuine strepen staan, en in stippeltjes eindigen. Daar
zegt iedereen hardop, dus allemaal door elkaar, wat voor hem of
haar opgaat, bijvoorbeeld “jongen” voor de jongens, en “meisje”
voor de meisjes, maar als je jouw geval er niet bij ziet staan,
dan vul je het zelf in, je snapt het wel als je daar bent.
Iemand telt hardop één, twee, drie vooraf en dan meteen allemaal
tegelijkertijd beginnen, met wat nu volgt:
Het is hier vrede,
ik ben vrij, ik heb te eten wat ik wil, en
te drinken wat ik wil, ik kan gaan en staan waar wil, wanneer ik
het wil, ik kan op elke tijd die ik wil op straat komen, ik mag
hier blijven zolang ik het wil, als ik het land uitga, mag ik
terugkomen wanneer ik wil, ik ben hier zo veilig als maar
mogelijk is, ik kan luisteren naar wie ik wil, ik kan praten met
wie ik wil, ik kan uitgaan, concerten horen, voorstellingen zien
die ik wil, ik kan de kleren kopen en dragen die ik wil, en hoe
ik het wil, ik kan het zo warm stoken als ik wil, ik mag zelf
kiezen met wie ik omga, in welke winkel ik koop, ik mag trots
zijn op mijn afstamming of mij er niets aan gelegen laten
liggen, ik mag zijn wie ik wil, ik hoef mij door niemand tot
iets te laten dwingen, ik mag naar elk radioprogramma luisteren,
elk tv-programma bekijken, elk tijdschrift spellen, elk (strip-)
boek verslinden, dat ik wil, elke krant lezen, die ik wil, er is
keuze aan media, ik ben beschermd door wetten, de wetten gelden
voor iedereen gelijk, ik ben geen uitzondering voor enige wet,
ook niet door bijzondere wetten, die alleen van toepassing
zouden zijn op een groep waar ik toe behoor, wie mij besteelt is
strafbaar, wie mijn leven bedreigt, is strafbaar, ik kan
aangifte doen bij de politie zonder mijzelf daarmee in gevaar te
brengen, zonder uitgescholden, geslagen, gemarteld of gedood te
worden, wie mij beledigt is strafbaar, wie spioneert in mijn
brieven en emails, is strafbaar, ik ben onschuldig bij welke
beschuldiging dan ook, totdat de rechter mij schuldig verklaart,
ik heb rechten, elk recht, dat voor ieder mens hier geldt, geldt
ook voor mij, ook al ben ik zwart/bruin/geel/wit/rood/…, en een
meisje/jongen/…, en geloof niet/wel in God/Allah/…, en ben
geboren in Nederland/Servië/Rusland/…, en kwamen mijn ouders uit
Marokko/Duitsland/Engeland/Algerije/…, en los van de politieke
partij waar ik de voorkeur aan geef, en welke mening ik
verkondig, en wat ik doe of laat, ik kan rekenen op
onafhankelijke rechtshulp, ik kan mijn mening vrij uiten, tegen
iedereen die het horen of lezen wil, ik mag vergaderen met wie
ik wil, waarover ik maar wil, ik kan geld verdienen en het
besteden zoals ik wil, ik mag houden wat ik bezit, ik heb recht
op mijn persoonlijke geheimen, ik kan rekenen op doktershulp, ik
kan rekenen op een uitkering, als dat nodig voor mij mocht zijn,
ik kan Nederlander blijven zolang ik het wil, ik kan een andere
nationaliteit aannemen wanneer en welke ik maar wil (als ik ‘m
krijgen kan), ik leef in een democratie, vanaf m’n achttiende
kan ik stemmen, ik kan zelf bepalen op wie ik stem, ik kan mijn
voorkeur geheim houden, ik kan mij kandidaat stellen voor een
politieke partij, ik kan gekozen worden, ik kan minister worden,
als ik wil - en er genoeg mensen zijn die mij de kamer instemmen
om een kans te maken, het is mijn plicht mij aan de wet te
houden, zoals iedereen moet, als anderen mijn vrijheid willen
inperken, kan ik mij daartegen verzetten, hun vrijheid mag niet
ten koste van de mijne gaan.
Na afloop
Wie iets heeft aangestreept dat hij of zij niet begreep,
krijgt of zoekt nu uitleg. Wie iets heeft aangestreept wat niet
voor hem of haar opgaat, vertelt nu wat dat is, en jullie praten
er over met elkaar: waar komt die afwijking vandaan?
De
slotvraag is: wie begrijpt wat de gelezen tekst met de tweede
wereldoorlog heeft te maken? (Ook met andere
geweldsomstandigheden, dat kan je zelf wel verder nagaan).
Waarschijnlijk kom je gezamenlijk op een heel stel goede
antwoorden, maar de eindconclusie, die ik hier expres niet geef,
zal je je toch maar heel moeilijk echt kunnen voorstellen. En
dat is een goed teken, want gelukkig heerst er hier nu vrede.
Hopelijk snapt iedereen ook, dat je vrijheid moet doorgeven,
omdat ie niet zomaar vanzelf blijft bestaan. Hoe zou het zijn
als jij zelf tot de vervolgde groep behoort, als Marokkaan, of
Nederlander, of welke ‘groep’ nu eenmaal de jouwe is. Geef een
paar, voor jou belangrijke voorbeelden van wat jij dan niet mag,
en wat jij van dat verbod vindt.
Succes,
Jona Oberski
© 2004 Jona Oberski