       Jongens en meisjes, dames en heren Dag na dag, bereiken ons de berichten over tientallen, soms meer dan honderd slachtoffers, doden en gewonden, in Irak. Juist vanavond, nu wij hier bijeen zijn, om de slachtoffers te herdenken die sinds het begin van de Tweede Wereldoorlog in ons land op 10 mei 1940, zijn omgekomen, is het goed onszelf de vraag te stellen of de berichten over de aantallen slachtoffers, in Irak, en op vele plaatsen elders in de wereld, ons nog echt raken, of dat het ons inmiddels eigenlijk onverschillig laat. Doet het ons nog wat? Of sluiten we ons misschien liever af voor al het slechte nieuws? Zijn we bang voor de wereld die in hoog tempo verandert, zijn we angstig dat ook wij, hier, door geweld of terrorisme zullen worden getroffen? Of zijn we woedend, maar voelen we ons tegelijkertijd machteloos, omdat we er niet in slagen de moord op een jongetje van vier jaar in onze stad te voorkomen? Raakt het ons of laat het ons onverschillig dat in ons parlement uitgesproken wordt dat een deel van onze landgenoten uitgesloten dient te worden uitsluitend en alleen, omdat zij een andere godsdienst, de Islam, belijden? Raakt het ons of laat het ons onverschillig dat er parlementariërs zijn die mensen met één, Nederlands paspoort toch nèt iets beter vinden dan degenen met een tweede, buitenlands paspoort? Mogen we dan juist vanavond denken aan onze buurtbewoonster Anne Frank en met haar vele anderen, die als vluchteling èn met een buitenlands, een Duits paspoort, in de Rivierenbuurt woonden? Het zijn allemaal vragen die gaan over onze vrijheid, over onze grondrechten zoals de gelijke behandeling van allen in ons land, de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van godsdienst. De antwoorden op de gestelde vragen zijn soms niet eenvoudig. Maar zeker is dat we er niet komen door afzijdig te blijven, of door te doen alsof we de wereld om ons heen kunnen buitensluiten. Daarvoor zijn onze vrede en vrijheid te kostbaar. Daarom moeten we allemaal een stukje verantwoordelijkheid nemen voor het maken van onze vrede en vrijheid. Ik betrap me er zelf op dat de berichten over de aantallen slachtoffers in Irak mij nog maar weinig raken, maar ik vind die onverschilligheid niet juist. Ik vind ook dat we over onze angst voor het vreemde moeten heenstappen, en dus niet mee moeten doen met het afkraken van alles wat bijvoorbeeld Islamitisch of Joods is. Ik vind het verwerpelijk om iemand met uitsluitend een Nederlands paspoort beter te vinden dan iemand met twee paspoorten. Tegelijkertijd hoop ik dat we, ook hier in Amsterdam, en in onze buurt, vaker de ander, zoals de buren, de ouders van een medeleerling op school, zullen opzoeken, met elkaar gaan praten over wat we vinden, wat onze angsten en onze wensen zijn. Ik ondersteun dan ook het idee van minister Vogelaar om een debat te voeren over de Islam. Zowel om de angsten van niet-moslims weg te kunnen nemen, alsook meer openheid te realiseren over de verhouding tussen geloof en onze samenleving, en over de mogelijkheid van geloven en niet-geloven. Vrede en vrijheid zijn niet vanzelfsprekend. Dat blijkt overal, van dag tot dag. Daarom zijn voor het maken van onze vrede en vrijheid moed en waakzaamheid van ons allen nodig. Juist vanavond biedt ons de gelegenheid na te denken over de vragen die gaan over onze vrede en vrijheid. We kunnen daarvoor een voorbeeld nemen aan de mannen en vrouwen die zich in woord en daad tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben verzet. Ook zij zullen soms bang zijn geweest. Ook zij zullen de antwoorden niet altijd geweten hebben. Toch hoop ik dat het verzet van deze mannen vrouwen een inspiratiebron voor ons zal zijn om in ieder geval afstand te nemen van afzijdigheid en onverschilligheid. Laten we hen blijven herdenken. Duco Adema |
