Ruim tweeënzestig jaar geleden stonden hier vijf mannen en één van hen was mijn vader. Mijn vader die mij, op een dag na, drie maanden heeft gekend en omdat hij op 19 januari 1945 was gearresteerd twee en een halve maand heeft kunnen zien.
Op 7 februari 1945 stierf je vader als held, schreef mijn moeder in mijn babyboek, daar hij als gijzelaar werd gefusilleerd.
Na de oorlog verhuisde mijn moeder in 1948 van de Bos en Lommerbuurt naar de Churchilllaan. Op advies van een kinderpsycholoog had zij voor haar kinderen (ik groeide samen op met mijn broer) een beroep aan huis gekozen. Zij werd collectrice van de Staatsloterij.
Ik heb mijn vader tijdens mijn jeugd niet gemist. Ik wist gewoon niet beter, ik had geen vader. Ik had een vrij onbezorgde jeugd, ging gewoon naar de lagere school en speelde altijd na schooltijd in de straat waar mijn oma woonde. De straat die naast mijn school lag. Ja zo af en toe merkte ik wel dat ik geen vader had. Als we bijvoorbeeld met de klas naar het monument voor de gevallenen op de Apollolaan gingen, dan mocht ik de bloemen leggen. En ja rond 4 mei dan was het wel heel stil in huis.
We keken de eerste jaren om 8 uur ’s avonds door het raam naar het kruispunt van de Churchilllaan en de Scheldestraat, wanneer de lichten van de straatlantaarns aangingen en of iedereen op straat wel twee minuten stilstond. Op een keer wilde tijdens de twee minuten stilte een auto doorrijden en een meneer werd zo kwaad dat hij zijn fiets voor de auto zette. Wij keken en knikten instemmend.
Ik merkte wel aan mijn moeder dat zij mijn vader miste, zich in de steek gelaten voelde, in de steek gelaten door haar man, en door de regering. Ik zal zo’n jaar of 13 zijn geweest toen ik bedacht dat ik mijn moeder voor haar verjaardag een foto van mijn vader cadeau zou doen. Natuurlijk stonden er wel foto’s van hem in huis, maar deze waren op briefkaartformaat en ik vond ze blijkbaar niet groot genoeg. Ik ging dus met zo’n foto naar een fotowinkel in de Leidsestraat waar je foto’s kon laten reproduceren. De foto liet ik vergoten en afdrukken op A4 formaat en die gaf ik mijn moeder op haar verjaardag cadeau.
Ik weet niet of ik die foto voor mijn moeder heb laten maken.
Ik ging mijn vader eigenlijk pas echt missen toen ikzelf kinderen kreeg. Twee zonen waarvoor ik vader mocht zijn. Maar ja wat doet een vader en wat zegt een vader in bepaalde situaties. Hoe streng of hoe soepel zou mijn vader naar ons toe, naar mij toe zijn geweest. Ik weet het niet, ik had geen referentiekader. Natuurlijk kwam ik vroeger wel eens bij vriendjes thuis en zag daar dan soms ook een vader. Maar erg boeiend vond ik dat toen niet.
Met andere woorden ik ben in mijn jeugd nou niet echt iemand tegen gekomen die voor mij een vader was.
Naarmate ik ouder werd en ik meer en meer geconfronteerd werd met mijn vaderschap ging ik mijn vader, en de relatie die ik met hem zou hebben gehad, missen. Was ik wel streng genoeg als vader, was ik niet te toegeeflijk, was ik wel rechtvaardig en deed ik wel de dingen die vaders met hun kinderen doen.
Eigenlijk wist ik het niet, ik volgde mijn gevoel en was vaak onzeker of ik wel de goede beslissingen nam.
Ik werk op een basisschool in Hoofddorp. Op die school zijn ook gezinnen die als vluchteling naar Nederland gekomen zijn. Heel vaak gezinnen met een paar kinderen, een moeder en een vader. Gezinnen waar de ouders er voor gekozen hebben om met hun kinderen te vluchten voor de oorlog en onzekerheden in hun vaderland. Zo zijn er twee meisjes en een jongen uit één gezin op school die uit Afghanistan komen. Die wonen met hun vader en hun moeder al bijna 10 jaar bij ons in het dorp. Een vader en moeder die dolgraag weer terug willen naar Afghanistan maar omdat hun kinderen eigenlijk Nederlanders zijn, Nederlanders in de zin van in Nederland getogen, in het belang van die kinderen hier blijven.
Soms droom ik wel eens hoe het zou zijn als mijn vader in de oorlog gevlucht was met mijn moeder, mijn broer en mij. Ja dan waren we wel opgegroeid in een ander land maar wel als een gezin met een vader.
Sinds anderhalf jaar ben ik grootvader. Naast het gemis van een vader mis ik hem nu ook als grootvader. Hoe zou mijn vader met mijn kinderen zijn omgegaan. Wat voor grootvader zou hij voor hen zijn geweest. Wat had ik van hem kunnen leren.
Mijn moeder is voor mijn kinderen een voortreffelijke oma geweest. Ik weet perfect hoe je een oma moet zijn, maar een opa, ik zal het moeten leren. Net zoals ik heb moeten leren hoe een vader te zijn.
Ruim tweeënzestig jaar geleden stonden hier vijf mannen en één van hen was mijn vader. Mijn vader die mij, op een dag na, drie maanden heeft gekend. Ik heb hem nooit gekend en hoe ouder ik wordt hoe meer ik me realiseer hoe erg ik de emotionele band met hem mis.
Jan Willem Ittmann