Vorige week vrijdag heb ik Dick voor het laatst gezien en gesproken.
Het was een bijzonder afscheid. Hij doorbrak zelf vrijwel onmiddellijk het eerste beeld van een breekbare, erg zieke, oude man. Want hij wilde nog van alles horen, wat is er allemaal gedaan op 21 maart ........ En hij liet toch wel trots de bedankbrief lezen, die jullie nieuwe burgemeester had gestuurd, na zijn bezoek hier aan de speeltuin en Kindermonument.

Dick zat toen we weggingen rechtop in bed; zijn vuist omhoog:
"doorgaan met jullie strijd tegen fascisme hoor"

Dick ziek, oud, weg?
Welnee. Dat was alleen een lichaam dat op was. Niet zijn spirit. Dat kan niet. Dick was degene waarmee ik in 1985 in Gouda de muren van het Z H Verzetsmuseum stond te schilderen.

Want, dat is hier in de speeltuin en bij de Stichting Kindermonument misschien niet zo bekend. Hij was ook heel actief bij ons in Zuid Holland en in Rotterdam. We hebben in die periode zo'n 10 jaar lang een jongerengroep gehad waarmee we om de week bij elkaar kwamen. We organiseerden thema bijeenkomsten en lezingen en vanuit deze groep werd voorlichting gegeven op scholen en voor groepen. Een initiatief van Els Schalker.

We lazen heel veel. Regelmatig kwamen er oud-verzetsmensen over hun ervaringen vertellen. Eva Furth, Trudel van Reemst, Chris Smit, Truus Menger Ook Dick was daar vaak bij. De meesten uit deze groep zijn nog steeds actief bij organisaties en instellingen of staan voor de klas.

In 1990 organiseerden we een grote manifestatie met verschillende activiteiten en tentoonstellingen in Rotterdam. Het verzetsmuseum, het ARIC - inmiddels LBR - en de Anne Frankstichting. Vele duizenden scholieren hebben de tentoonstellingen bezocht. Dick was daar ook volop bij betrokken, samen met Els, Wim Jacobs, zijn Rotterdamse makker en vele anderen. (ik zag net Jan Erik, die hoorde er ook bij!)

Een van mijn fijnste herinneringen is dat ik een keer een dag met Dick samen op pad ben geweest. Hij heeft mij persoonlijk de hele Rivierenwijk rondgeleid; vol trots stond hij hier achter bij de tramremise en vertelde zijn herinneringen aan de februaristaking op de plek waar het allemaal begonnen is. Daar kan geen boek tegenop!

Ik kende inmiddels de hele geschiedenis over de totstandkoming van de speeltuin. We zijn die dag ook nog op het buitenhuis geweest. Ik viel bijna om van verbazing toen ik zag in welke omgeving dit gelegen is en hoeveel werk daarin is gestoken. Wat een geschiedenis, wat een strijd om dit allemaal voor elkaar te krijgen.

Datzelfde geldt voor de totstandkoming van het Kindermonument, dat Truus zo prachtig heeft vormgegeven. Ik weet nog dat ik mee mocht met Truus en Dick om te gaan kijken bij de bronsgieter. Spannend. Voor de tentoonstelling over Kinderen in Oorlogstijd, die we in 1989 in het Z H Verzetsmuseum hebben georganiseerd, mochten we de mal van de twee Joodse kinderen lenen. Bij de rondleidingen moest ik gewoon steeds mijn arm om die kinderen slaan.

Ik werk intussen alweer ruim 10 jaar voor een landelijke organisatie die zich bezig houdt met anti racisme, het LBR. Dick was daar ook 'kind aan huis'. Hij kwam vaak langs om nieuwe onderwijsmaterialen uit onze bibliotheek te bekijken en lenen. Want de verhalen houden niet op bij 1945. Een van de dingen die hem erg bezig hield was: hoe kan je de voorlichting over toen en nu combineren. Dick ergerde zich enorm aan mensen die alleen maar over 'toen' willen praten en die wat er 'nu' gebeurt maar even vergeten. Of erger nog: die zich keren tegen de komst van asielzoekers.

In oktober nog kwam Dick samen met Pim langs, die hij zo'n beetje tot zijn opvolger aan het inwerken was. We zaten samen met mijn collega van het project School Zonder Racisme activiteiten te bedenken voor de kinderen. En ook toen, terwijl hij al behoorlijk beroerd was van de eerste serie chemokuren; was hij nog vol ideeën en inspiratie.

Het zijn zomaar wat herinneringen aan de ruim 15 jaar dat ik Dick heb gekend. Ik heb er gelukkig heel veel, goede herinneringen. Aan een stoere, stevige Dick, in zijn onafscheidelijke spijkerpak. Aan een super strijdbare Dick. Energiek, inspirerend. Zelfs de lastigste groep jongeren, waar de docent van dacht dat wordt niets, luisterde muisstil als hij vertelde. Ik ben er vaak bij geweest. Helaas is er niemand die zo geïnspireerd en zo bewogen en strijdbaar kan vertellen als Dick. Het zal moeilijk worden om zonder zijn directe aanwezigheid verder te gaan.

Dick heeft geprobeerd om zijn werk aan ons over te dragen. Hij heeft ons enorm veel nagelaten en hij wilde geen treurig afscheid.

We gedenken hem het meest passend door verder te gaan met de strijd tegen vreemdelingenhaat, tegen racisme en discriminatie. Dick was een groot promotor voor een vreedzame, multiculturele samenleving. Dat is ook de doelstelling van het LBR en daar zetten we ons met z'n allen voor in, daar gaan we mee verder.

Dick, namens al je vrienden en vriendinnen in de Rijnmond, het Z H Verzetsmuseum en het LBR en speciaal namens Els en mij:

Makkers ten laatste male: tot de strijd ons geschaard !
Aan ons de overwinning.

Jolie Hakkert.