Buurtwandeling - Rondleiding langs de bijzondere historische plekken en gebeurtenissen in en om Amsterdam Zuid

De Rivierenbuurt is bekend om zijn architectuur en stedenbouwkundige opzet.

De meeste straten dragen namen van rivieren. In 1946 werden om de bevrijder te eren enkele straten omgedoopt: Victorieplein, Churchilllaan, Rooseveltlaan en Stalinlaan (nu Vrijheidslaan).

In 1940 woonden er 17000 Joden. Meer dan 13000 van deze buurtbewoners zijn vermoord. Elke wandeling nu door de buurt voert langs plekken die herinneren aan de periode van vervolging en verzet.

Deze wandeling voert langs elf van die historische plekken, plekken om bij stil te staan en als je beseft wat er gebeurd is ook om stil van te worden.

Buurtwandeling
Een wandeling om bij stil te staan langs bijzondere plekken in de Amsterdamse Rivierenbuurt,
1933 - 1945

Plaquette Gerrit van der Veen

In zijn woonhuis aan de Zomerdijkstraat 22

In dit huis woonde en werkte verzetsstrijder Gerrit van der Veen. Plaquette Gerrit van de Veen - In zijn woonhuis aan de Zomerdijkstraat 22

Hij wilde zijn beulen recht in de ogen kijken

Daar stond hij dan, verlamd als hij was, vastgehouden door twee vrienden. Duitse soldaten stonden klaar om hen dood te schieten.op naar de volgende plek Fusilleren heette dat in de oorlog. Hij wilde zijn beulen recht in de ogen kijken als ze op hem zouden richten. Om te zeggen hoe onrechtvaardig het was. Hij had alleen maar goede dingen gedaan.

Toen de Duitsers in 1940 Nederland binnenvielen was Gerrit vreselijk kwaad. Wat deden die Duitsers in zijn land. Wat hadden ze daar te zoeken. Al snel werd duidelijk dat de Duitsers en hun Nederlandse vriendjes racisten waren. Zij waren tegen de joden.

Iedereen in Nederland moest bewijzen dat hij geen jood was. Daarvoor moest je een verklaring tekenen: een “Ariërverklaring”. Gerrit weigerde dat omdat hij de Joden niet in de steek wilde laten. “Solidair” moest je zijn. Hij maakte voor de Joden valse paspoorten.

Maar Gerrit van der Veen deed nog meer.


Het bevolkingsregister in de fik

In het bevolkingsregister stond precies opgeschreven waar de Joden in Amsterdam woonden. Dat vonden de Duitsers wel zo makkelijk. Zo konden ze de Joden snel vinden en oppakken om ze naar Duitsland te brengen. Daar werden ze in kampen opgesloten voordat ze om het leven werden gebracht.

Gerrit en zijn vrienden dachten: “Wij gaan het bevolkingsregister in de fik steken. Dan kunnen de Duitsers tenminste niet meer vinden waar de Joodse mensen wonen”. Op 27 maart 1943 stak een verzetsgroep onder leiding van Gerrit met behulp van springstoffen het Amsterdamse bevolkingsregister in brand.


Natuurlijk kom je je vrienden te hulp

Zijn vrienden werden daarbij gevangen genomen, maar Gerrit ontsnapte.  Hij wilde zijn vrienden natuurlijk te hulp koBeeldhouwer Gerrit van der Veen werkend aan een bortbeeld van de toneelschrijver Herman Heijermans (van: Gemeentelijke Archiefdienst Amsterdam)men en probeerde hen te bevrijden uit de gevangenis. Daarbij raakte hij zwaar gewond.

Door zijn verwonding raakte hij verlamd. Dus vluchten kon niet meer en heel snel daarna werd hij gearresteerd en ter dood veroordeeld.

Om hem dood te schieten brachten ze hem op 10 juni 1944 naar de duinen bij Overveen. Hij wilde absoluut staande sterven. Zijn vrienden die ook werden gefusilleerd hielden hem overeind. Zo kwam een dapper man aan zijn einde.


Een liggende bronzen figuur

Aan de Plantage Middenlaan, in het plantsoen van de Plantage Westermanlaan bevindt zich een monument, een liggende bronzen figuur die het kunstenaarsverzet in herinnering brengt.

Daarbij staan de woorden van Gerrit van der Veen:
“Wat doe jij, nu je land wordt getrapt en geknecht........?"

Route buurtwandeling
Kindermonument
Kindermonument
Remise Lekstraat
Remise Lekstraat
IJssalon Koco
IJssalon Koco
Woonhuis Anne Frank
Woonhuis Anne Frank
Snackbar Oase
Snackbar Oase
Anne Frankschool
Anne Frankschool
Synagoge
Synagoge
Vrijheidsboom
Vrijheidsboom
Plaquette Gerrit van der Veen
Plaquette Gerrit van der Veen
Speeltuin Amsterdam Zuid
Speeltuin Amsterdam Zuid
Fusilladeplaats Rozenoord
Fusilladeplaats Rozenoord
Route buurtwandeling