Buurtwandeling - Rondleiding langs de bijzondere historische plekken en gebeurtenissen in en om Amsterdam Zuid

De Rivierenbuurt is bekend om zijn architectuur en stedenbouwkundige opzet.

De meeste straten dragen namen van rivieren. In 1946 werden om de bevrijder te eren enkele straten omgedoopt: Victorieplein, Churchilllaan, Rooseveltlaan en Stalinlaan (nu Vrijheidslaan).

In 1940 woonden er 17000 Joden. Meer dan 13000 van deze buurtbewoners zijn vermoord. Elke wandeling nu door de buurt voert langs plekken die herinneren aan de periode van vervolging en verzet.

Deze wandeling voert langs elf van die historische plekken, plekken om bij stil te staan en als je beseft wat er gebeurd is ook om stil van te worden.

Buurtwandeling
Een wandeling om bij stil te staan langs bijzondere plekken in de Amsterdamse Rivierenbuurt,
1933 - 1945

Anne Frankschool - Een kunstwerk op zich

De noordzijde van de school die er zo kil en onaantrekkelijk uitzagKunstenaar Harry Visser

De Anne Frankschool is tot monument verklaard. Kunstenaar Harry Visser heeft van de gevel van het gebouw een kunstwerk gemaakt. Hij heeft met behulp van een diaprojector enkele regels uit haar dagboek in haar handschrift afgebeeld.

Onderstaand een artikel uit 'Kunst in opdracht - 1983/1987' (BKR) en enkele foto's uit het archief van Harry Visser.


"Overgelukkig dat ik schrijven kan"

De directie van de Anne Frankschool wilde graag een gevelversiering aan de noordzijde van de school die er zo kil en onaantrekkelijk uitzag. 

"De schildering moet het thema Anne Frank als inhoud hebben, maar mag in geen geval iets droevigs hebben."

Kunstenaar Harry Visser

Kunstenaar Harry Visser (1929) voelde zich aangetrokken tot deze opdracht. Waarschijnlijk mede doordat hij in dezelfde leeftijd als Anne FrankKunstenaar Harry Visser ontwierp en maakte de muurschildering ondergedoken heeft gezeten tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Voor de opdracht van de Anne Frankschool maakte Harry Visser een ontwerp bestaande uit een raster van vrolijke kleuren met daaroverheen fragmenten uit het dagboek van Anne Frank.

Niet zomaar een kunstwerk

Tijdens het werk aan de opdracht merkte Harry Visser dat het niet zomaar om een kunstwerk ging. Een raster van vrolijke kleuren ... Het had een grote emotionele lading, niet alleen voor hemzelf, maar ook voor de buurtbewoners  en andere belanghebbenden. Er werd heel verschillend op gereageerd, variërend van zeer positief tot zeer negatief.

 Het gebouw was een monument

Toen Visser na een half jaar ontwerpen en herontwerpen aan de uitvoering wilde beginnen, bleek de Commissie van Advies voor de Beeldende Kunst geen toestemming te verlenen. ... met daaroverheen fragmenten uit het dagboek van Anne Frank Het gebouw was een monument.

Na oplossing van deze problemen waren er nog tegenstanders  die bang waren dat het kunstwerk graffiti uit zou lokken. In een brief aan de Commissie van schreef Visser een argumentatie voor zijn keuze:

"Het handschrift van Anne Frank als onderwerp voor een wandschildering is voor mij meer dan verering. Het gaat om het creatieve schrijftalent dat zij bezat. Zij ontdekte haar talent, was zich daar bewust van en gelukkig in de momenten dat ze schreef.

Dat wilde ik tot uiting brengen middels de gekozen teksten. Haar teksten op de muur van haar eigen school zie ik als een waardig tegenbeeld van de racistische schunnigheden die ons steeds meer onder ogen komen."

Grote betrokkenheid van de leerlingen

Na deze brief en goedkeuring van de betreffende instanties kon Harry Visser aan de wandschildering beginnen. Tijdens zijn werk aan de gevel werden er projecten voor de leerlingen gehouden over Anne Frank en discriminatie alsHarry Visser heeft de citaten uit het dagboek zeer zorgvuldig gekozen aanverwant onderwerp. Er ontstond een grote betrokkenheid van de leerlingen bij het geheel.

Citaten uit het dagboek 

Harry Visser heeft de citaten uit het dagboek zeer zorgvuldig gekozen. Hij heeft vooral zinnen gekozen, die je aan het denken zetten.

De op het originele handschrift gebaseerde schildering is expres moeilijk leesbaar. Op het eerste gezicht zie Er ontstond een grote betrokkenheid van de leerlingen bij het geheel je een kleurig patroon waar je als je goed kijkt een tekst in kunt ontdekken. Hiermee is ook de tegenstelling tussen het intieme van een persoonlijk dagboek en het openbare van een tekst op een straatmuur verzacht.

Overgelukkig dat ik schrijven kan

Zeer getroffen was Harry Visser door de volgende tekst van Anne:

"Vroeger betreurde ik het altijd dat ik in 't geheel niet tekenen kon, maar nu ben ik overgelukkig dat ik tenminste schrijven kan."

Dit kwam overeen met zijn eigen ervaring in zijn onderduikperiode, hij ontdekte zijn tekentalent.